Collectie in beeld: de Todten-Tantz komt tot leven
Digitalisering van erfgoed
20 april 2026
De dodendans in leven
In de Erfgoedcollectie van de Universiteit van Amsterdam bevindt zich een bijzonder exemplaar van Todten-Tantz: een editie uit 1725, uitgegeven te Frankfurt am Main door Johann Andrea en Heinrich Hort. Bij de term 'dodendans' wordt tegenwoordig mogelijk gedacht aan het muziekstuk Danse Macabre van Camille Saint-Saëns, maar het motief vindt zijn oorsprong in de schilderkunst. De vijftiende-eeuwse muurschilderingen uit Bazel tonen een stoet van figuren (van koopman tot priester) die allemaal met de Dood (verbeeld als een dansend skelet) in aanraking komen. Deze schilderingen vormden de basis voor diverse boekuitgaven, waarin de sprekende platen met vergelijkbare figuren centraal staan. Het thema is de bekende spreuk memento mori: gedenk te sterven.
De collecties doen herleven
Recent kwam deze uitgave in de beeldstudio onder de aandacht naar aanleiding van een verzoek om hoogwaardige reproducties van de afbeeldingen aan te leveren voor een animatieproject. Het is goed voor te stellen waarom juist dit boek hiervoor een uitgelezen kandidaat is: door de rijk ingekleurde platen lijken de skeletten van het papier af te springen. Door de platen te digitaliseren ontstaan direct nieuwe mogelijkheden. De dodendans was nog nooit zo levend!
