Van principes naar praktijk

Wat de jury in het bijzonder opviel, was de grote diversiteit aan disciplines onder de tien geselecteerde projecten. Ze beslaan velden als bio-informatica, ecologie, tandheelkunde, communicatiewetenschap en psychologie. Deze variatie laat zien hoe Open Science-principes kunnen worden vertaald naar concrete praktijken in uiteenlopende contexten – van het betrekken van burgers tot het open en herbruikbaar beschikbaar stellen van data, software en onderzoeks­materialen, en het toepassen van praktijken als preregistratie.

OSCAwards voor de Universiteit van Amsterdam

De volgende projecten van de Universiteit van Amsterdam, inclusief ACTA en Amsterdam UMC, ontvingen een OSCAward 2026:

Transparantie / Metawetenschap / Preregistratie / Reproduceerbaarheid

Project AWeSoMe (Adolescents, Well-being, and Social Media)
Amber van der Wal, Ine Beyens, Rebecca Godard, Inga Vondenhof & Konrad Mikalauskas (Universiteit van Amsterdam (UvA), Amsterdam School of Communication Research)

Project AWeSoMe onderzoekt vragen over de relatie tussen het sociale mediagebruik van adolescenten en hun welzijn. Met preregistratie, open workflows en herbruikbare analysetools maakt het project de onderzoeksbevindingen transparant, reproduceerbaar en breed toepasbaar binnen het vakgebied.

Making Interactive Science Accessible and Reproducible: AbSolution and ENCORE 
Rodrigo García-Valiente, Charisios Triantafyllou, Barbera van Schaik, Aldo Jongejan, Samuel Langton, Sabrina Pollastro, Dornatien Anang, Jeroen Guikema, Niek de Vries, Huub Hoefsloot & Antoine van Kampen (Amsterdam UMC, Bioinformatics Laboratory, Epidemiology and Data Science)

Interactieve tools hebben data-analyse ingrijpend veranderd door complexe methoden toegankelijk te maken, maar vaak ten koste van de reproduceerbaarheid. AbSolution is een open-source applicatie die dit probleem aanpakt door een codevrije, interactieve interface te combineren met volledige computationele transparantie via het ENCORE-reproduceerbaarheidsframework.

Can We Really Suppress Unwanted Thoughts? What 118 Studies Reveal About Memory Control [studentproject]
Jinghan Zhao, Ilinca Ilie, Sera Wiechert & Bruno Verschuere (Universiteit van Amsterdam (UvA), Afdeling Psychologie)

Heb je ooit gewenst dat je een pijnlijke herinnering gewoon kon vergeten? Wetenschappers onderzoeken dit al decennialang met taken waarin wordt getest of mensen herinneringen kunnen onderdrukken door er niet aan te denken. Dit preregistreerde project analyseerde 118 studies over dit onderwerp en keek of het uitmaakt hoe zorgvuldig de studie is uitgevoerd en wie als (co)auteur op de publicaties staat.

Many Analysts, Many Babies, One Phenomenon: An Exploratory Study of Infant Visual Habituation [studentproject]
Arya Mallik & Hanna Nagy (Universiteit van Amsterdam (UvA), Afdeling Psychologie)

Visuele habituatie bij baby’s biedt een cruciaal venster op de vroege cognitieve ontwikkeling, maar onderzoekers verschillen van mening over de belangrijkste kenmerken, verklarende theorieën en methodologische aanpak. Dit project nodigde 25 onafhankelijke analyseteams uit om visuele habituatie in de babytijd te onderzoeken met behulp van een openbaar beschikbare “looking-time”-dataset van het ManyBabies Consortium, met gegevens van 3.881 baby’s wereldwijd.

Open leermaterialen / Open onderwijs / Open online courses

Podcast Net Echt
Kris Sloot, Pam Ackermans, Aron de Jong, Peter-Paul Verbeek, Lisa Maier & Karen Kraal (Universiteit van Amsterdam (UvA), Communicatie­afdeling, Faculteit der Geesteswetenschappen, College van Bestuur)

Net Echt is de podcast van de Universiteit van Amsterdam die films, series en popcultuur door een wetenschappelijke bril bekijkt. De belangrijkste doelstellingen van Net Echt zijn (1) academische kennis vrij toegankelijk maken voor een breed, niet-specialistisch publiek via aansprekende audiostorytelling, en (2) bruggen slaan tussen disciplines, met afleveringen waarin vaak onderzoekers uit verschillende vakgebieden samen een film of televisieserie analyseren.

Open Oral Radiology Education for Everyone
Julien Issa, Gerard Sanderink & Erwin Berkhout (Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA), Universiteit van Amsterdam (UvA) & Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, Afdeling Mondradiologie en Digitale Tandheelkunde)

Dit project biedt vrij toegankelijke online leermodules in de mondradiologie, waarin gebruikers via interactieve, casusgestuurde training hun diagnostische vaardigheden als tandheelkundestudent of -professional kunnen verbeteren. Oorspronkelijk ontwikkeld voor intern onderwijs, zijn deze materialen uitgegroeid tot internationaal gebruikte open leermiddelen.