Bibliotheek

Zoeken in CatalogusPlus

AuteursrechtInformatiePunt - voor docenten

Materiaal ter ondersteuning van het onderwijs

De Auteurswet bepaalt dat ten behoeve van het onderwijs gedeelten van een werk gebruikt mogen worden zonder dat eerst toestemming nodig is van de auteursrechthebbenden. Dit geldt voor alle soorten werken die onder het auteursrecht vallen, niet alleen teksten maar bijvoorbeeld ook audiovisueel materiaal.

Bronvermelding is bij hergebruik altijd vereist. Het werk mag niet gewijzigd worden en het moet al eerder openbaar gemaakt zijn.

Voor het gebruik van beschermde werken moet een vergoeding worden betaald. Kies daarom bij voorkeur voor het linken naar publicaties of gebruik rechtenvrij materiaal.

Linken

Je mag zonder toestemming linken naar auteursrechtelijk beschermde werken die voor iedereen toegankelijk zijn en die legaal gepubliceerd zijn. Je mag deze werken ook zonder toestemming embedden zolang je de oorspronkelijke weergave van het werk niet verandert. Bij linken en embedden hoef je de bron niet te vermelden omdat de link direct naar de bron voert.

Rechtenvrij materiaal

Het auteursrecht op een werk verloopt 70 jaar na de dood van de maker, hierna valt het werk in het  publieke domein. Werken van de overheid vallen meestal in het publiek domein; wetten, verordeningen en rechterlijke uitspraken zijn vrij van auteursrecht.

Ook bij werken die vrij van auteursrecht zijn, is bronvermelding vereist.

Creative Commons

Materiaal dat onder een Creative Common-licentie (CC) is gepubliceerd, kan voor het onderwijs meestal zonder toestemming worden gebruikt. Er zijn zes CC-licenties die bepalen welke rechten door de maker zijn voorbehouden. Een CC-symbool geeft aan onder welke voorwaarden het werk  vrijgegeven is. Ook hier is bronvermelding vereist.

In de Vuistregels voor het vinden van werken met een licentie voor hergebruik (SURF) worden ook andere mogelijkheden genoemd om rechtenvrij materiaal te vinden

De Easy Access-regeling

De VSNU heeft met Stichting PRO de Easy Access-regeling (website PRO) vastgelegd voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal in het onderwijs. Deze regeling vereenvoudigt de overnames uit beschermde werken voor hergebruik in readers of op een digitale leeromgeving, zoals Blackboard of Canvas.

De Easy Access-regeling maakt onderscheid tussen korte en lange overnames. Korte overnames worden jaarlijks afgekocht en hoeven niet gemeld te worden. Voor langere overnames moet vooraf toestemming worden gevraagd.

Je mag zonder toestemming 50 pagina’s overnemen als het om niet meer dan 1/4 van een boek of hele tijdschriftaflevering gaat. Voor grotere overnames moet je vooraf toestemming vragen aan Stichting PRO. Is het niet meer dan 1/3 van een werk dan krijg je de toestemming direct. Wil je meer overnemen dan bemiddelt Stichting PRO en regelt de betaling aan de auteursrechthebbenden.

Neem voor langere overnames contact op met de readercoordinator van je faculteit. Je kunt de overname ook zelf melden via de webportal van PRO met het relatienummer en de inlogcode van je faculteit. Je kunt deze gegevens opvragen bij Hans Helffer van het Auteursrechtinformatiepunt.

Zie ook de Vuistregels voor het samenstellen van readers van SURF.

Tijdschriftartikelen: de licentielijst

Een deel van de langere overnames is al afgekocht via licenties. Raadpleeg de Licentielijst van de Bibliotheek om te zien uit welke tijdschriften je zonder toestemming artikelen mag opnemen in een reader of binnen een digitale leeromgeving zoals Blackboard of Canvas.

Beeld – en geluidsmateriaal

De regels voor overname gelden ook voor geluid- en beeldmateriaal. Wil je audiovisueel materiaal van anderen plaatsen op een digitale leeromgeving, dien je daarvoor gerechtigd te zijn.

Zie ook Auteursrechten bij gebruik van video in onderwijs (UvA Afdeling Onderwijs en Onderzoek ICT Services).

Citeren

De delen die je uit het werk van een ander overneemt om te citeren, behoren in de context van je verhandeling te passen. De regels voor hergebruik gelden ook voor het overnemen van afbeeldingen. Je mag een beeld overnemen om het te bespreken maar gebruik als versiering is niet toegestaan.

Ook bij citeren geldt: bronvermelding, geen wijziging en eerdere publicatie.

Het citaatrecht geldt niet voor audio of video en ook niet voor muzikale composities.

Bronvermelding

Goede bron- en naamsvermelding zorgen dat de bron traceerbaar is en het voorkomt de schijn dat je het werk van anderen laat doorgaan voor eigen werk. Hergebruik van andermans werk zonder goede bronvermelding is plagiaat.

Readers Online

Readers Online is een dienst van de Bibliotheek om readers, syllabi en andere verplichte literatuur in digitale vorm aan te bieden aan studenten. Via Readers Online kun je zelf readers en syllabi invoeren, scans of eigen documenten uploaden via een invoermodule. Ontbrekende artikelen of hoofdstukken worden aangevuld door de Bibliotheek. Die zorgt ook voor een controle op de bibliografische gegevens en het auteursrecht.

Scripties

Het auteursrecht van een scriptie of afstudeerverslag berust in beginsel bij de student. Wil je het anders dan moet je dat met de student overleggen.

Ook al heeft de student het auteursrecht, Scripties Online zijn wereldwijd toegankelijk. Let daarom op het anonimiseren van persoonsgegevens en laat studenten geen eigen adresgegevens opnemen.

Een onderdeel van de toetscyclus is de controle van scripties op de correcte weergave van bronnen en op plagiaat. Zie Plagiaatcontrole met behulp van Turnitin (UvA medewerkers).

Bekijk het KNAW-advies aan de rechterkant als hulpmiddel zijn bij het beoordelen van plagiaat en de Fraude en Plagiaatregeling Studenten UvA (PDF).

Zie de website van SURF en van de Federatie Auteursrechtbelangen voor de specifieke regels over auteursrecht bij instellingen in het hoger onderwijs.

AuteursrechtInformatiePunt (AIP)

Deze pagina is onderdeel van het AuteursrechtInformatiePunt van de UvA. Daarin staan ook antwoorden op vragen van onderzoekers en studenten.

Gepubliceerd door  Bibliotheek van de UvA

8 december 2017