Bibliotheek

Zoeken in CatalogusPlus

Onderzoekfinanciers stellen hardere eisen aan beheer onderzoekdata

2 september 2016

Bea Krenn is senior adviseur bij het Grant Supportteam van Innovation Exchange Amsterdam, IXA-UvA-HvA. Dit team ondersteunt onderzoekers van UvA en HvA bij complexe subsidieaanvragen.

‘We adviseren bij individuele subsidies zoals de Veni-, Vidi-, Vici-beurzen van NWO en de grants van de European Research Council binnen het Europese Kaderprogramma Horizon 2020. Ook adviseren we bij consortiumaanvragen voor Nederlandse en EU-H2020 onderzoeksvoorstellen. Deze financiers stellen steeds hardere eisen aan Research Data Management (RDM). Onderzoekers moeten bij hun subsidieaanvraag verantwoorden hoe ze omgaan met hun onderzoekdata. Ze moeten steeds meer RDM-vragen beantwoorden. Wij kunnen meedenken en weten naar welke experts we kunnen doorverwijzen.’

Hardere roep om open access to data

‘Naast eisen aan veilige opslag, archivering en vindbaarheid, is er een steeds hardere roep om open access to data. Het UvA/HvA-beleid streeft dat ook na, maar soms zijn er zwaarwegende redenen waardoor open access to data niet mogelijk is. Bij consortiumaanvragen zijn vaak commerciële partners betrokken die met het oog op intellectueel eigendomsrecht soms minder enthousiast zijn over open data. Wij helpen onderzoekers kijken waar het gesloten moet. Vooral bescherming van persoonsgegevens, privacy, is een belangrijk aandachtspunt. Onderzoekers moeten zich goed bewust zijn van de gevolgen voor hun project als ze ja zeggen tegen open access to data.’

Verstopte RDM-vragen

‘Bij EU-projecten zitten de RDM-vragen nu helaas nogal eens verstopt in de administratieve formulieren. Die worden vaak op het laatst ingevuld en dan moet er dus op de valreep nog nagedacht worden over soms lastige RDM-vraagstukken. Dit vergt echt de nodige tijd en aandacht; het is heel belangrijk dat je goed nagaat welke contractuele verplichting je aangaat voor je onderzoekdata en of je die waar kunt maken.’

Horizon 2020: open research data by default

‘Binnen Horizon 2020-projecten is open access tot wetenschappelijke publicaties al enkele jaren vereist. In 2015 startte binnen Horizon 2020 voor een aantal vakgebieden ook een pilot met open access to research data met de keuzemogelijkheid om niet mee te doen zonder dat dit effect had op de evaluatie. Van de aanvragers koos 65% ervoor om mee te doen aan de pilot, ofwel koos voor open access to research data.

In 2017 wordt bij Horizon 2020-aanvragen voor alle vakgebieden het uitgangspunt `research data is open by default, with possibilities to opt out´. Bij keuze voor opt out moet de aanvrager duidelijk aangeven waarom de onderzoekdata niet toegankelijk zijn. Redenen kunnen zijn: intellectueel eigendomsrecht, privacy of dat open data een gevaar vormen voor het projectdoel. Voor projecten die deelnemen aan de Open Research Data Pilot is een Data Management Plan (DMP) verplicht. Andere projecten kunnen zelf bepalen of ze een DMP opleveren.’

NWO: open access tot data

NWO wil ook dat bij onderzoek gefinancierd uit publieke middelen de data toegankelijk zijn en hergebruikt kunnen worden. Het uitgangspunt is open access tot data en alleen waar dat nodig is beperkte toegang tot data. Sinds januari 2015 loopt er een NWO-pilot datamanagement voor acht financieringsrondes.

Onderzoekers moeten in de aanvraag vier vragen beantwoorden over datamanagement. Bij honorering moet de onderzoeker deze vragen binnen vier maanden uitwerken tot een Data Management Plan. Vanaf 1 oktober 2016 geldt deze tweetrapsaanpak voor alle calls for proposals. De RDM-website biedt templates voor de RDM-paragraaf in de aanvraag en het DMP.’

‘Het is dus van belang om al bij het opstellen van je onderzoeksvoorstel goed na te denken over je RDM-aanpak. Met vragen kun je terecht bij IXA-UvA-HvA en RDM Support. We werken nauw samen onder andere via het RDM-overleg waarin ook Juridische Zaken en Academische Zaken zitten. We weten wat er speelt en naar wie we kunnen verwijzen bij lastige kwesties.’

Interview: Anneke de Maat

Gepubliceerd door  RDM support