Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN uva.nl

‘HvA-breed kunnen we vooral van elkaar leren over hoe om te gaan met persoonsdata en privacy bij onderzoeksprojecten’, stelt Niek van Ulzen. Hij werkt als data steward bij het Kenniscentrum van de faculteit Bewegen, Sport en Voeding (BSV) van de HvA.

‘Bij BSV verzamelen we met metingen bij topsporters, kinderen en ouderen, veel persoonsgegevens waaronder ook medische gegevens. Over hoe daar goed mee om te gaan, krijg ik veel vragen. Onderzoekers vragen zich bijvoorbeeld af wanneer ze hun onderzoeksvoorstel al dan niet aan de Ethische Commissie moeten voorleggen- welke criteria gelden er? - en of online vragenlijsttools als SurveyMonkey en Qualtrics de privacy van persoonsdata voldoende waarborgen. Dat ben ik nu aan het uitzoeken.’

Privacy van online vragenlijsttools 

‘Survey Monkey is van een Amerikaanse provider en vanwege de USA Freedom Act – die maakt dat de Amerikaanse overheid altijd inzicht in de gegevens kan vragen – wordt deze tool afgeraden. Diverse faculteiten gebruiken de online vragenlijsten van het eveneens Amerikaanse bedrijf Qualtrics, omdat daarmee afspraken gemaakt kunnen worden over opslag van de onderzoekdata in Europa. Met Qualtrics is echter nog geen bewerkersovereenkomst gesloten. Daarom is een Europese tool zoals Enalyzer wellicht een veiligere optie. Er zijn grote verschillen in het onderzoek van de HvA-faculteiten maar omgang met persoonsdata speelt op veel plekken. Misschien moet er wel een HvA-brede Ethische Commissie komen.’

Behoefte aan veilige opslagvoorzieningen

Van Ulzen begon in december 2015 als datamanager en heeft, naast het beantwoorden van RDM-vragen, de opdracht een dataprotocol op te stellen voor BSV. ‘Ik ben eerst gaan spreken met de negen lectoren om te inventariseren hoe de lectoraten nu te werk gaan en waar ze tegenaan lopen. Dit verschilt sterk. Wel is er overal veel behoefte aan veilige opslagvoorzieningen en aan het delen van data. Een centraal systeem zou mooi zijn. Nu zoekt iedereen zijn eigen oplossingen. Bovendien is er niet altijd voldoende opslagcapaciteit. Het centrale RDM-systeem van de Bibliotheek zou handig kunnen zijn voor de BSV-onderzoekers. Ook zijn we als BSV betrokken bij diverse landelijke sportwetenschappelijke initiatieven voor data science en opslag. Samen met sportbonden en enkele andere universiteiten – VU, Leiden en Delft - wordt er een Sport Data Center ontwikkeld.’

Privacygevoelige data van topsporters

Het concept dataprotocol is inmiddels besproken in het Lectoren & Directieoverleg en nog voor de zomer komt versie 2.0 op de agenda. ‘Het wordt geen dichtgetimmerd document; het moet vooral duidelijkheid geven en tegelijkertijd ruimte bieden aan de onderzoekers. De centrale UvA/HvA-RDM-richtlijnen stelt ten minste tien jaar bewaren en liefst ‘open’. Dat laatste levert hier nu nog wel een spanningsveld op, aangezien we veel privacygevoelige data van topsporters verzamelen. We zijn samen met collega-universiteiten en de sportbonden aan het kijken hoe we dat het beste kunnen inrichten.’

Goed databeheer levert tijd op

Voor de implementatie voorziet Van Ulzen een voorlichtingsbijeenkomst voor alle onderzoekers en een eigen RDM-webpagina voor BSV. ‘Daar zijn dan naast het protocol formats voor datamanagementplannen te vinden. En informatie voor het inrichten van een goede mappenstructuur voor je onderzoek. Als je beheer van onderzoeksdata vanaf de start goed regelt, levert dat je uiteindelijk veel tijd op.’

Advies van de RDM-helpdesk 

‘Ik krijg veel nuttige informatie en adviezen vanuit de RDM-helpdesk van de Bibliotheek. Toch is het soms lastig te bepalen waar ik met mijn vragen naartoe moet want de RDM-kennis is nog wel verspreid over de UB, ICT Services en Innovation Exchange Amsterdam (IXA). Dit kan nog beter gebundeld worden en een overzicht van Veelgestelde Vragen en Antwoorden op de RDM-website zou handig zijn.’

Niek van Ulzen is gepromoveerd aan de Vrije Universiteit in Bewegingswetenschap en Sociale Psychologie. Hij werkt twee dagen per week als datamanager, en drie dagen als programmamanager van het onderzoeksprogramma Sport, bij het Kenniscentrum Bewegen, Sport en Voeding.