Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN uva.nl

Wereldwijd waren er in 2015 2,3 miljoen downloads uit UvA-DARE, de opslag- en publicatieplaats van UvA-publicaties. In de top 10 staat het rapport van UvA-onderzoekers Helberger en Guibault e.a.: ‘User-created content: supporting a participative information society’ op eenzame hoogte met een score van met 17.482 downloads. Hoe is dat zo gekomen? Hanneke van der Veen (DARE-beheerder bij de Bibliotheek) zocht de auteurs op voor een gesprek.

Natali Helberger
Natali Helberger

Natali Helberger en Lucie Guibault tonen zich desgevraagd prettig verbaasd dat het rapport acht jaar na verschijning nog zoveel aandacht krijgt via DARE.


Welke verklaring hebben jullie voor deze eerste plaats in de download-top 10?

L: In mei 2015 heeft de Commissie juridische zaken van het Europees Parlement o.l.v Julia Reda een rapport uitgebracht over herziening van het auteursrecht. Ik denk dat ons rapport ter voorbereiding van het schrijven van dat rapport veel is geraadpleegd in het eerste kwartaal van 2015. 
N: De afgelopen jaren zien we steeds meer belangstelling voor de gebruiker, ook in de wetenschap. Lange tijd was die rol onderbelicht. Vanwege de opkomst van nieuwe technologieën is de gebruiker steeds belangrijker en komt ook meer aandacht voor de juridische aspecten van de actieve gebruiker. Ons rapport is dus op het moment trending topic.

Lucie Guibault
Lucie Guibault

Wat zijn de hoofdconclusies uit het rapport?

N: Bedrijven krijgen veel aandacht in het recht, dat is ten koste gegaan van de gebruiker als ‘creator’ / ‘prosumer’ / ‘communicator’. Veel bepalingen in het recht kunnen wel toegepast worden op de gebruiker, maar niet allemaal; die gaan ervan uit dat de gebruiker dingen kan doen die niet mogelijk zijn omdat hij niet of de kennis of de mogelijkheden heeft. Een voorbeeld is dat het recht over databescherming ervan uit gaat dat de gebruiker uitgebreide kennis heeft over dit recht en kennis heeft over de technische beveiliging van data. Kortom: het zijn bepalingen die zijn geschreven voor bedrijven, niet voor gebruikers. Vaak weten die gebruikers niet eens dat sommige bepalingen van toepassing zijn. 
L.: Hetzelfde geldt voor media: er zijn regels die worden opgelegd op kranten en andere media en die moeilijk toepasbaar zijn op de individuele gebruikers. 
N: Een conclusie uit het hoofdstuk over auteursrechten is dat het voor gebruikers in veel gevallen moeilijk is om content her te gebruiken. Reden hiervan is dat ze die rechten simpelweg niet krijgen of omdat ze niet weten waar ze het moeten vragen. De hele infrastructuur is dus niet op gebruikers afgestemd. Dit is ook het geval in het mediarecht. Gebruikers op YouTube moeten nu aan de diversiteitsverplichting van het recht voldoen; ze moeten ook zorgen dat hun video’s aan de specifieke regels met betrekking tot kinderen en minderjarigen voldoen. Het is voor gebruikers moeilijk om te weten dat deze regels inhouden. Andere regels vind ik wel redelijk om toe te passen: als ik foto’s van mijn vrienden op Facebook plaats zonder toestemming te vragen is dat in strijd met het recht op databescherming en met de netiquette. Dit soort vragen hebben we uitgebreid behandeld in het rapport.

Hoe zijn jullie ervaringen met DARE en welke suggesties hebben jullie?

N: DARE en open access zijn belangrijk. Je ziet dat open access ook steeds meer gevraagd wordt door funders. Van de ERC heb ik nu de verplichting om ook open access te publiceren. Dat is aan de ene kant mooi, maar aan de andere kant creëert het ook een probleem voor onze onderzoekers, omdat veel hoog gerankte tijdschriften niet open access zijn.
Als bezoeker van DARE zou ik graag willen weten hoe vaak iets is gedownload. Ook binnen de discussie herkenning van impact van onderzoek is het handig als er downloadcijfers bij staan: impact is belangrijk.
L: Dare is de ‘green road’. Je publiceert in de hoog gerankte tijdschriften en daarna in DARE. Dat is een mooie mogelijkheid. In mijn werk houd ik mij veel bezig met open access. Ik plaats graag documenten open access in DARE, maar ik ga het niet raadplegen als bron. Dat is misschien verkeerd, maar het staat niet hoog in mijn lijst van bronnen die ik het eerst ga raadplegen als ik onderzoek doe. Het lijkt me leuk als DARE per thema georganiseerd zou zijn.