Bibliotheek

Zoeken in CatalogusPlus

Digitalisering door Google

Een selectie van gedigitaliseerde titels

Digitalisering vergroot de toegankelijkheid van informatie enorm. De voorbeelden hieronder geven een indruk van wat zonder digitalisering gemakkelijk in vergetelheid raakt. De boeiende inhoud van deze boeken verdient het om voor iedereen beschikbaar te zijn. Massale tekstdigitalisering door Google maakt dat mogelijk.

Deze kroniek van de Friezen beschrijft de zeden en gewoonten met nadruk op hun vrijheidszin. In navolging van zijn voorgangers is de auteur soms nogal fantasierijk. Actueel is zijn kritiek op de verfransing van taal en levensstijl in zijn eigen tijd. Het boek verscheen anoniem. De auteur was Nicolaus Hilarides of – waarschijnlijker – diens broer Johannes, rector van de Latijnse scholen in achtereenvolgens Hindelopen, Dokkum en Bolsward. Met almanakstukjes en vertalingen probeerde Johannes zijn lezers tot kennis en inzicht te brengen. Daartoe dienden ook zijn anoniem verschenen hekeldichten op bijgeloof en schijnheiligheid. [signatuur gedigitaliseerde exemplaar: OTM: O 61-1376]

Vanaf 1860 raakte op het Friese platteland in de donkere wintermaanden een nieuw tijdverdrijf erg in trek: het ‘winterjûnenocht’ (winteravondvermaak). Voordragers trokken langs herbergen en dorpshuizen om verhalen te vertellen en verzen te declameren. Het was deze – doorgaans vrijzinnige – voordragers niet enkel om de verdiensten te doen, maar ook om de verheffing van het volk en het propageren van het Fries. Met hetzelfde doel brachten ze succesvol gebleken voordrachtsteksten in goedkope boekjes op de markt. De bekendste voordrager was de volkschrijver Waling Dykstra. De uitgave Frîske winterjûne-nocht die hij samen met Gerben Colmjon uitbracht, is slechts een van de talloze uitgaafjes die hij het licht deed zien. [Signatuur gedigitaliseerde exemplaar: UBM: 1831 D 30]

 

Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837–1900) werd geboren in een rijke, adellijke familie. Het stelde hem in staat grote sommen geld uit te geven aan zijn liefhebberijen: reizen en verzamelen. Op 28-jarige leeftijd trok de avontuurlijke Tinco via Rusland en de Kaukasus naar het Midden-Oosten. Zijn ervaringen legde hij vast in deze reisverslagen, ruim 2.200 pagina’s over kunst en cultuur, natuur en mensen. Ook legde hij een grote verzameling kunst en archeologie aan, die aanvankelijk gehuisvest werd in zijn geboortedorp Beetsterzwaag maar uiteindelijk terechtkwam in zijn geliefde Cannes. Lycklama à Nijeholt, een excentrieke society-figuur, geldt als een van de eerste Nederlandse oriëntalisten.

[Signatuur gedigitaliseerde exemplaar: UBM: 446 D 3-6]

Een boekje met Het bier als titel en met een bierpul op het omslag lijkt ontspannende lectuur te beloven. De auteur, de Duitser C.F. Hartmann, schreef echter een degelijk werkje over zaken als de voedingswaarde van bier, methoden om namaakbier te herkennen en maatregelen om bederf van bier te voorkomen. Een serieuze aanpak van het onderwerp was de auteur als firmant van de eeuwenoude Brauerei Hartmann te Würgau ook wel aan zijn stand verplicht. De oorspronkelijke tekst, verschenen onder de titel Das Bier als deutsches Nationalgetrank, werd voor Nederland bewerkt door R.J. Opwyrda. Naar eigen zeggen heeft hij het boekje ‘zoveel mogelijk van het duitsche waas, dat er overheen lag, trachten te bevrijden’. [Signatuur gedigitaliseerde exemplaar: UBM: Br. G f 6]

Gepubliceerd door  Bibliotheek van de UvA

20 mei 2016